Bij het kopen van een nieuwe pan kom je het vaak tegen: het label PFOA-vrij. Dat klinkt geruststellend, alsof je een gezonde en veilige keuze maakt. Toch is dat niet altijd het hele verhaal. Veel mensen gaan ervan uit dat een pan zonder PFOA ook helemaal vrij is van PFAS, maar dat klopt helaas niet. PFOA is namelijk slechts één van de duizenden stoffen binnen de PFAS-groep. Fabrikanten mogen het label gebruiken zolang die ene stof er niet in zit, terwijl andere varianten van PFAS nog wél aanwezig kunnen zijn in de anti-aanbaklaag. Dat maakt het lastig om een echt veilige keuze te maken. Daarom is het goed om te weten wat PFAS nu precies zijn, waarom ze in pannen worden gebruikt en vooral: waarom je ze liever vermijdt. Gelukkig zijn er tegenwoordig prima alternatieven die net zo fijn koken, maar dan zonder die ongewenste chemische laag.
Wat zijn PFAS eigenlijk?
PFAS is een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen die onder meer water, vet en vuil afstoten. Dat maakt ze handig voor het maken van anti-aanbaklagen. Toch zijn er nadelen. Sommige varianten zijn schadelijk voor de gezondheid en worden nauwelijks afgebroken in het lichaam. Uit onderzoek blijkt dat bepaalde PFAS-stoffen het immuunsysteem kunnen beïnvloeden en zelfs kankerverwekkend kunnen zijn. Redenen genoeg om liever voor een alternatief te kiezen.
Welke pannen zijn PFAS-vrij?
Gelukkig zijn er steeds meer veilige keuzes. Denk aan pannen van gietijzer, roestvrij staal of koolstofstaal. Die hebben geen chemische anti aanbaklaag nodig, want bij goed gebruik ontstaat er vanzelf een natuurlijke laag. Ze gaan lang mee en zijn geschikt voor allerlei soorten warmtebronnen. Ook een pannenset zonder PFAS is een uitstekende keuze als je op zoek bent naar gemak én veiligheid. Deze sets zijn vaak voorzien van een keramische coating, die zorgt voor een glad oppervlak waarop eten niet snel aankoekt. Bovendien zijn ze hittebestendig en makkelijk schoon te maken, zonder dat je je zorgen hoeft te maken over schadelijke stoffen.
Hoe herken je een pan met PFAS?
Fabrikanten zetten er niet altijd duidelijk bij of er PFAS in zit. Termen als PFOA-vrij of eco coating klinken mooi, maar zeggen niet alles. Let op namen als Teflon, PTFE of Greblon, want die kunnen wijzen op de aanwezigheid van PFAS. Staat er nergens vermeld dat een pan PFAS-vrij is, dan is dat meestal geen goed teken. Merken die wél echt PFAS-vrij zijn, maken dat meestal juist heel duidelijk. En als je twijfelt, kun je altijd navraag doen bij de fabrikant.
Wat is een goed alternatief met antiaanbaklaag?
Keramische pannen zijn een goed voorbeeld van PFAS-vrije opties met antiaanbaklaag. Ze zijn handig in gebruik en je hebt minder vet nodig tijdens het koken. Houd er wel rekening mee dat de keramische laag na een paar jaar wat kan slijten. Toch zijn ze voor veel mensen een fijne oplossing die de balans biedt tussen gemak en een bewuste keuze. Reden genoeg om je hier toch eens goed in te verdiepen. Het is voor je eigen gezondheid en ook die van de mensen om je heen.
