Het is midden in de nacht, je kind voelt gloeiend aan en de thermometer geeft 38,9 aan. Bijna iedere ouder kent dat moment van paniek. Toch is koorts bij kinderen heel gewoon en meestal niet gevaarlijk. In dit artikel lees je wat koorts eigenlijk is, hoe je je kind zo goed mogelijk verzorgt en bij welke signalen je beter niet afwacht.
Wat is koorts precies?
Volgens Thuisarts.nl, de publiekswebsite van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG), heeft een kind koorts bij een temperatuur van 38 graden of hoger. Tussen 37,5 en 38 graden spreek je van verhoging. Je kind is niet ziek door de koorts. Het lichaam maakt koorts om een infectie te bestrijden. Meestal gaat het om een onschuldig virus, zoals een verkoudheid of griep.
De hoogte van de koorts zegt volgens het NHG weinig over hoe ziek je kind is. Een kind met 40 graden dat nog speelt en drinkt, kan minder ziek zijn dan een kind met 38,5 dat suf op de bank ligt. Kijk dus vooral naar hoe je kind zich gedraagt, en minder naar het getal op de thermometer.
Koorts goed meten
Bij jonge kinderen is meten in de billen het betrouwbaarst, zo adviseert Thuisarts.nl. Een oorthermometer of voorhoofdthermometer is makkelijker, maar minder nauwkeurig. Meet steeds op dezelfde manier, dan kun je de waarden goed met elkaar vergelijken.
Wat kun je zelf doen?
Bij de meeste kinderen gaat koorts binnen een paar dagen vanzelf over. Je kunt je kind wel helpen om zich prettiger te voelen:
- Laat je kind veel drinken. Met koorts verliest het lichaam meer vocht. Geef vaak kleine slokjes water, thee of verdunde limonade. Eten is minder belangrijk zolang je kind genoeg drinkt.
- Zorg voor rust. Je kind hoeft niet per se in bed te liggen; op de bank met een boek of een film is ook prima.
- Kleed je kind niet te warm aan. Een dunne pyjama en een lakentje of dun dekbed is genoeg. Inpakken in dikke dekens maakt de koorts niet sneller weg.
- Paracetamol alleen bij pijn of als je kind zich ellendig voelt. Thuisarts.nl benadrukt dat je paracetamol niet hoeft te geven om alleen de koorts te verlagen. Je kind wordt er niet sneller beter van. Let altijd goed op de juiste dosering voor de leeftijd en het gewicht van je kind, zoals op de verpakking staat.
Wil je meer achtergrond over kinderen en koorts, zoals hoe lang koorts gemiddeld duurt en wat een koortsstuip is? Dan vind je daar een uitgebreid overzicht.
Wanneer bel je direct de huisarts of huisartsenpost?
Koorts zelf is zelden gevaarlijk, maar soms wijst het op een ernstigere infectie. Het NHG adviseert om in een aantal situaties direct contact op te nemen met de huisarts, of ‘s avonds en in het weekend met de huisartsenpost. Bij baby’s jonger dan 3 maanden is dat altijd het geval zodra ze 38 graden of hoger hebben, tenzij de koorts door een vaccinatie komt. Hun afweer is nog volop in ontwikkeling, dus een arts kijkt liever te vroeg dan te laat.
Bij oudere kinderen zegt vooral hun gedrag veel. Is je kind suf, slecht wakker te krijgen of reageert het minder dan je gewend bent? Dan is dat een reden om meteen te bellen. Let ook op de ademhaling: ademt je kind moeilijk, heel snel of kreunend, wacht dan niet af. Hetzelfde geldt als je merkt dat je kind snel zieker wordt, of als het verward is en dingen ziet die er niet zijn.
Kijk daarnaast goed naar de huid. Rode of paarse vlekjes die niet wegdrukken als je er een glaasje op drukt, moeten altijd direct door een arts bekeken worden. Ook als je kind veel minder plast dan normaal of nauwelijks nog drinkt, is het verstandig om snel te bellen, omdat het dan kan uitdrogen. Krijgt je kind een koortsstuip, neem dan ook direct contact op. Duurt de stuip langer dan 5 minuten, bel dan 112.
Wanneer bel je overdag de huisarts?
Niet elke situatie is spoed, maar soms is het wel verstandig om even te overleggen. Volgens Thuisarts.nl is dat bijvoorbeeld zo als je kind langer dan 5 dagen koorts heeft, of als de koorts terugkomt nadat je kind al een paar dagen koortsvrij was. Ook bij kinderen met een chronische ziekte of een verminderde afweer is het goed om de huisarts eerder in te schakelen, omdat een infectie bij hen anders kan verlopen.
En misschien wel het belangrijkste: vertrouw je het gewoon niet, bel dan. Jij kent je kind het best. Gedraagt je kind zich anders dan je gewend bent als het ziek is, dan is dat een goede reden om contact op te nemen. Huisartsen en assistenten nemen het onderbuikgevoel van ouders serieus.
Twijfel? Check het eerst
Soms weet je het gewoon niet zeker. Is dit iets om mee af te wachten, of toch niet? Juist dan helpt het om je af te vragen: moet ik naar de dokter? Met een paar eenvoudige vragen krijg je snel een idee of je beter direct contact kunt opnemen of dat je het rustig thuis kunt aankijken.
Koorts hoort bij het opgroeien. De meeste kinderen hebben er meerdere keren per jaar last van, vooral als ze net naar de opvang of school gaan. Blijf vooral letten op hoe je kind zich gedraagt, zorg dat het genoeg drinkt en geef het rust. En twijfel je? Bel dan gewoon. Liever een keer te vaak dan een keer te weinig.

Mijn blog heeft een beveiligd https-adres, zoals je aan het groene slotje / bolletje in de adresbalk kan zien. Dit betekent dat mijn website veilig is om te bezoeken. Elkeblogt staat ingeschreven bij het KVK: 69310750. Denk jij dat ik niet juist met jouw privacygegevens om ga dan heb je het recht een klacht in te dienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens.